Nükleer Program Masada, Askeri Gerilim Gölgesinde Kritik Temas
Son dakika… ABD ile İran arasında bir süredir tırmanan askeri gerilimin gölgesinde kritik bir diplomatik görüşme bugün Umman’da başladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, nükleer programı ele almak üzere bir araya geldi.
Görüşmenin ana gündem maddesinin İran’ın nükleer faaliyetleri olduğu belirtilirken, temasların iki ülke arasındaki askeri tansiyona da doğrudan etki etmesi bekleniyor.
ABD heyetinde üst düzey askeri isim
Wall Street Journal, bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberinde, görüşmelere katılan ABD heyetinde ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper’ın da yer aldığını yazdı. Bu durum, görüşmelerin yalnızca diplomatik değil, güvenlik boyutunun da ön planda olduğuna işaret etti.
Arakçi: İyi niyetliyiz ama kararlıyız
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşme öncesinde sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“İran, geçen yıl yaşananları unutmadan ve açık gözlerle diplomasi yoluna giriyor. İyi niyetle yaklaşıyoruz ancak haklarımız için kararlılıkla mücadele etmeye devam edeceğiz.”
ABD’den sert mesajlar
ABD yönetimi görüşmeler öncesinde vatandaşlarına İran’ı terk etmeleri yönünde uyarıda bulundu. ABD Başkanı Donald Trump ise yaptığı açıklamada, İran’a yönelik sert ifadeler kullandı. Trump,
“İran ile pazarlık halindeyiz. Vurulmak istemedikleri için pazarlık yapıyorlar. İran’a bombardıman uçaklarımızı gösterdik” dedi.
Umman arabulucu rolünde
İran devlet haber ajansı IRNA, ABD ile dolaylı nükleer müzakereler sürerken İran heyetinin Umman Dışişleri Bakanı Seyyid Badr bin Hamad Al Busaidi ile ikinci tur görüşmelere başladığını duyurdu.
Daha önce Arakçi’nin, Ummanlı mevkidaşı Busaidi’ye İran’ın müzakere planını sunduğu, bu planın da ABD Özel Temsilcisi Witkoff’a iletildiği belirtildi. ABD heyetinin söz konusu planı incelediği kaydedildi.
Yoğun diplomasi trafiği
Kritik görüşme öncesinde Umman’da yoğun bir diplomasi trafiği yaşandı. Umman Dışişleri Bakanı Busaidi, önce İran Dışişleri Bakanı Arakçi, ardından Witkoff ve ABD heyetiyle ayrı ayrı görüşmeler yaptı.
Umman Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, temasların “diplomatik ve teknik müzakerelerin yeniden başlatılması için uygun koşulların hazırlanması” amacıyla gerçekleştirildiği vurgulandı.
Süreç nasıl başladı?
ABD Başkanı Trump, İran’daki protestoların ardından askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, ABD’ye ait büyük bir askeri filonun bölgeye sevk edildiğini açıklamıştı. İran Dini Lideri Ali Hamaney ise olası bir saldırının bölgesel bir savaşı tetikleyebileceği uyarısında bulunmuştu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, bu gelişmelerin ardından Dışişleri Bakanı Arakçi’ye ABD ile nükleer müzakerelerin yeniden başlatılması talimatını verdi. Görüşmelerin ilk etapta İstanbul’da yapılması planlanırken, İran’ın talebi üzerine temaslar Umman’a alındı.
