Washington baskıyı artırıyor: İran yeniden ABD’nin radarında
ABD ile İran arasındaki gerilim yeniden tırmanıyor. İran’da süren sokak gösterileri ve internet kısıtlamaları devam ederken, Washington’un Ortadoğu’ya yönelik askeri sevkiyatını artırması olası bir askeri müdahale ihtimalini yeniden gündeme getirdi. İranlı yetkililer ise olası bir saldırının “topyekûn bir savaşa” yol açabileceği uyarısında bulundu.
İran’da hayat pahalığı nedeniyle başlayan ve zamanla rejim karşıtı protestolara dönüşen gösterilerde tansiyonun bir süredir düştüğü yönünde değerlendirmeler yapılırken, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a doğru ilerleyen savaş gemilerine ilişkin açıklamaları bölgedeki gerilimi yeniden yükseltti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, askeri yığınakla ilgili olarak, Washington’un İran’dan gelebilecek olası adımlara karşılık verebilecek kapasiteye sahip olduğunu göstermek istediğini söyledi.
İran’dan “topyekûn savaş” uyarısı
Reuters’a konuşan İranlı üst düzey bir yetkili, ülkeye yönelik herhangi bir saldırının “topyekûn bir savaş” olarak değerlendirileceğini belirtti. Yetkili, İran ordusunun en kötü senaryoya hazır olduğunu ve ülkede alarm durumunun sürdüğünü ifade ederek, sürekli askeri tehdit altında bulunan bir ülkenin karşılık vermekten başka seçeneği olmadığını savundu.
ABD donanması bölgede
Bu hafta Güney Çin Denizi’nden ayrılarak Basra Körfezi’ne doğru hareket eden ABD donanmasına ait uçak gemisi USS Abraham Lincoln ve ona eşlik eden üç geminin Hint Okyanusu’na ulaştığı bildirildi. Filonun İran’ı hedef alabilecek mesafeye ulaşmasının yaklaşık bir hafta süreceği belirtilirken, bölgeye 5 bin 700 ek Amerikan askerinin sevk edileceği aktarıldı. Ayrıca ABD Hava Kuvvetleri’ne ait F-15E savaş uçaklarının Ortadoğu’da konuşlandırıldığı, Diego Garcia Üssü’ne ise B-2 hayalet bombardıman uçaklarının gönderildiği öne sürüldü.
Yaptırımlar ve diplomatik baskı
Washington yönetimi, İran petrolünü taşıdığı belirtilen “gölge filoya” yönelik yeni yaptırımlar da açıkladı. Dokuz gemi ve sekiz şirkete uygulanan yaptırımların, Tahran’ın baskı politikalarını finanse eden gelir kaynaklarını hedef aldığı ifade edildi. Ayrıca İran’a yakın siyasetçilerin Irak’ta yeni hükümette yer alması halinde Bağdat’ın ABD’de tutulan petrol gelirlerinin bloke edilebileceği iddiaları gündeme geldi.
Uçuşlar iptal edildi
ABD Başkanı Trump’ın İran’a doğru büyük bir Amerikan filosunun ilerlediğini açıklamasının ardından Ortadoğu’daki gerilim zirveye ulaştı. İsrail’in olası saldırılara hazırlandığına dair iddialar Avrupa ülkelerini de harekete geçirdi. Alman havayolu şirketi Lufthansa’nın ardından KLM ve Air France, Ortadoğu’ya yönelik birçok uçuşunu iptal etti.
Öte yandan ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na göre, İran’da devam eden protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı 5 bini aştı. Ülkede haftalardır süren internet yasağının ise güvenlik gerekçesiyle devam ettiği bildiriliyor.
