ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş uzadıkça, Washington yönetimi üzerindeki baskı artarken müttefik ülkelerde de rahatsızlık büyüyor. Başlangıçta savaşa destek veren Almanya Başbakanı Friedrich Merz, son günlerde ABD’ye yönelik alışılmadık derecede sert açıklamalar yaparak politika değişikliği sinyali verdi.
Savaşın başında ABD Başkanı Donald Trump’a destek veren Merz, 3 Mart’ta White House’ta yaptığı görüşmede İran’daki “terör rejiminin sona ermesi gerektiğini” söylemiş ve ABD ile İsrail’in hedeflerini desteklediklerini ifade etmişti.
Trump görüşmesi sonrası ton değişti
Ancak Washington ziyaretinin ardından Merz’in açıklamaları giderek sertleşti. Alman Başbakanı, ABD yönetiminin İran’da savaş sonrası için net bir stratejiye sahip olduğu izlenimini edinmediğini söyledi.
7 Mart’ta yaptığı açıklamada ABD ve İsrail’e uyarıda bulunan Merz, “sonu gelmez bir savaşın kimsenin çıkarına olmayacağını” belirtti. İran’ın devlet yapısı ve toprak bütünlüğünün korunması gerektiğini vurguladı.
10 Mart’ta ise eleştirilerin dozunu daha da artıran Merz, savaş uzadıkça soru işaretlerinin büyüdüğünü söyledi ve Washington ile Tel Aviv’in hızlı ve ikna edici bir çıkış planına sahip olmadığı yönündeki endişelerini dile getirdi.
“İran savaşı NATO’nun işi değil”
Gerilim, Trump’ın müttefiklerini Strait of Hormuz’u yeniden açmak için bölgeye savaş gemisi göndermeye çağırmasıyla daha da arttı. Trump ayrıca destek verilmemesi halinde bunun NATO’nun geleceği açısından kötü sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Merz ise bu çağrıya sert yanıt verdi. NATO’nun bir saldırı değil savunma ittifakı olduğunu vurgulayan Alman Başbakanı, “İran’la savaş NATO’nun işi değil” dedi.
ABD ve İsrail’in savaşa girerken müttefiklerine danışmadığını belirten Merz, Almanya’nın askeri olarak bu savaşa katılmasının söz konusu olmadığını söyledi.
Benzer bir açıklama yapan Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius da “Bu bizim savaşımız değil. Diplomatik çözüm istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Ekonomi ve seçim baskısı
Berlin’deki politika değişikliğinin arkasında ekonomik ve iç siyasi kaygıların da bulunduğu belirtiliyor. İran savaşı nedeniyle petrol fiyatlarının yükselmesi, resesyondan çıkmaya çalışan Alman ekonomisi üzerinde yeni bir baskı oluşturuyor.
Ekonomik araştırma enstitülerine göre savaşın uzaması halinde Almanya’da büyüme ciddi şekilde yavaşlayabilir, enflasyon ise yüzde 6 seviyelerine kadar çıkabilir.
Öte yandan ülkede yaklaşan eyalet seçimleri de hükümet üzerindeki baskıyı artırıyor. Anketler, özellikle doğu eyaletlerinde aşırı sağcı Alternative für Deutschland partisinin güçlü destek aldığını gösteriyor.
Kamuoyu yoklamaları ise Alman halkının büyük çoğunluğunun Almanya’nın İran savaşına katılmasına karşı olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, Trump ile yakın ilişkiler kurmaya çalışan Merz’i hem dış politikada hem de iç siyasette zor bir dengeyle karşı karşıya bırakıyor.
