Ortadoğu’da ABD ile İran arasında aylardır devam eden gerilim, karşılıklı saldırılarla yeniden tırmandı. ABD’nin İran’ın stratejik Lark Adası’ndaki füze rampalarını hedef almasının ardından İran, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Amerikan askeri hedeflerine balistik füzelerle saldırdı.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın Hürmüz Boğazı’na yeni deniz mayınları döşemeye hazırlandığını belirterek Lark Adası’ndaki iki füze fırlatma rampasının vurulduğunu açıkladı.
CENTCOM’a göre operasyon, Hürmüz Boğazı’nda “acil bir tehdit” oluşturan İran Devrim Muhafızları’na bağlı mayın döşeme birliklerini hedef aldı. ABD ordusu, saldırının amacının sivil denizcileri, ticari gemileri ve küresel ticaretin Hürmüz Boğazı üzerinden kesintisiz şekilde devam etmesini korumak olduğunu savundu.
İran’dan misilleme saldırıları
ABD’nin Lark Adası’na yönelik saldırısının ardından İran Devrim Muhafızları, ABD’nin bölgedeki askeri varlığına karşı misilleme başlattı.
İran, Hürmüz Boğazı üzerinde ABD’ye ait bir MQ-9 Reaper tipi insansız hava aracını düşürdüğünü duyururken, Ürdün’deki iki Amerikan üssünün balistik füzelerle hedef alındığını açıkladı. BAE’de Amerikan askerlerinin de bulunduğu bir askeri üs de İran saldırılarının hedefi oldu.
İran Devrim Muhafızları, saldırıların ABD ve İsrail’in hava operasyonlarına karşılık gerçekleştirildiğini bildirdi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Tahran’dan ayrılmadan önce yaptığı açıklamada savaş arayışında olmadıklarını belirterek, “Saldırganlık karşısında sessiz kalmayacağız” mesajını verdi.
Hürmüz Boğazı’nda kritik mücadele
Lark Adası, Hürmüz Boğazı’nın stratejik açıdan kritik noktalarından birinde bulunuyor. İran’ın adadaki askeri altyapıyı kullanarak bölgedeki deniz trafiğini izlemesi ve boğaz üzerindeki kontrolünü güçlendirmesi, adanın önemini artırıyor.
Adada İran Devrim Muhafızları’na ait radar sistemleri, sığınaklar ve roket fırlatma rampalarının bulunduğu askeri tesisler bulunuyor.
Dünya petrol ve enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek herhangi bir askeri gerilim, küresel enerji piyasaları ve deniz taşımacılığı üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilecek nitelikte.
Trump’ın “Hark Adası” paylaşımı soru işareti yarattı
Gerilimin yükseldiği saatlerde ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşım da dikkat çekti.
Trump, yapay zekâ ile hazırlandığı belirtilen ve İran’ın Hark Adası’nın bombalandığını gösteren bir videoyu paylaşarak “Hark Adası havaya uçuruluyor!!!” ifadelerini kullandı.
Ancak ABD’nin saldırısının Lark Adası’na yönelik olduğu belirtilirken Trump’ın paylaşımında Hark Adası’ndan söz etmesi soru işaretlerine neden oldu. Paylaşımın bir isim hatasından mı kaynaklandığı, yoksa İran’ın petrol ihracatı açısından kritik öneme sahip Hark Adası’na yönelik bir tehdit mi içerdiği konusunda resmi bir açıklama yapılmadı.
İran’ın petrol ihracatının savaş öncesinde yaklaşık yüzde 90’ının Hark Adası üzerinden gerçekleştirildiği belirtiliyordu. Bu nedenle adaya yönelik olası bir saldırı, İran’ın enerji ihracatını ve ekonomisini ciddi şekilde etkileyebilir.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı saldırılarla başlayan İran savaşı altıncı ayına girerken, tarafların yaklaşık bir aydır doğrudan saldırılardan kaçındığı bir dönemin ardından çatışmalar yeniden yoğunlaşmış oldu.
Trump yönetimi daha önce İran’a karşı askeri operasyonlar yerine ekonomik baskıya ve “ekonomik savaşa” öncelik vereceğini açıklamıştı. Son gelişmeler ise Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri gerilimin yeniden bölgesel bir çatışmaya dönüşebileceği endişelerini artırıyor.
