ABD ve İran arasında gerilim yeniden tırmandı: Kuveyt ve Bahreyn’e füze saldırısı, Keşm Adası’na ABD operasyonu
ABD ile İran arasında 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesten bu yana yaşanan en ciddi askerî gerilimlerden biri, Körfez bölgesinde yeni bir çatışma dalgasını beraberinde getirdi. İran’ın ABD askerî üslerinin bulunduğu Kuveyt ve Bahreyn’e füze saldırıları düzenlemesinin ardından ABD ordusu, Hürmüz Boğazı yakınlarında bulunan İran’a ait Keşm Adası’ndaki askerî bir kontrol merkezini hedef aldı.
İran’dan Kuveyt ve Bahreyn’e füze saldırısı
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamaya göre İran, Bahreyn’e üç, Kuveyt’e ise iki füze fırlattı. ABD kaynakları, Kuveyt’e yönelen füzelerin hedeflerine ulaşamadan kısa düştüğünü veya havada parçalandığını belirtti. Bahreyn’e atılan üç füzenin ise hava savunma sistemleri tarafından başarıyla engellendiği açıklandı.
Saldırılar nedeniyle herhangi bir can kaybı veya büyük çaplı hasar meydana gelip gelmediğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak gelişme, Körfez bölgesinde güvenlik endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
ABD’den Keşm Adası’na karşı saldırı
Füze saldırılarının ardından ABD ordusu, İran’ın stratejik öneme sahip Keşm Adası’ndaki bir askerî kontrol merkezini vurduğunu duyurdu. CENTCOM ayrıca bölgede faaliyet gösteren ve sivil deniz trafiğini tehdit ettiği belirtilen İran’a ait insansız hava araçlarının da etkisiz hale getirildiğini açıkladı.
Keşm Adası, Hürmüz Boğazı’nın girişine yakın konumuyla İran’ın bölgedeki askerî ve deniz operasyonlarında kritik bir rol oynuyor. Bu nedenle ABD’nin saldırısı, yalnızca taktik değil aynı zamanda stratejik bir mesaj olarak değerlendiriliyor.
Tahran’dan misilleme açıklaması
İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, Kuveyt ve Bahreyn’e yönelik füze saldırılarının doğrudan ABD askerî üslerini hedef aldığı belirtildi. Açıklamada, saldırıların Keşm Adası’nın güneyinde bulunan bir iletişim kulesinin ABD tarafından vurulmasına karşılık gerçekleştirildiği ifade edildi.
İran yönetimi, savaşın başladığı tarihten bu yana Körfez bölgesindeki ABD varlığına karşı çeşitli saldırılar düzenlemiş, özellikle ABD üslerinin bulunduğu ülkelerdeki hedefleri zaman zaman vurmuştu.
Ateşkes sık sık ihlal ediliyor
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik operasyonlarıyla başlayan çatışma süreci, 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesle geçici olarak durmuştu. Ancak taraflar, geçen süre içinde ateşkesi birçok kez ihlal etmekle suçlandı.
Son yaşanan olaylar, bölgede kalıcı bir barışın hâlâ oldukça uzak olduğunu gösterirken, ateşkesin geleceğine ilişkin soru işaretlerini de artırdı.
Barış görüşmelerinde belirsizlik sürüyor
Geçtiğimiz hafta ABD ve İran’ın çatışmaları tamamen sona erdirecek kapsamlı bir anlaşmaya çok yakın olduğu yönünde çeşitli iddialar gündeme gelmişti. Ancak taraflar arasında henüz resmi bir anlaşma imzalanmış değil.
İran medyasında yer alan haberlerde Tahran yönetiminin günlerdir Washington ile doğrudan temas kurmadığı öne sürülürken, ABD Başkanı Donald Trump bu iddiaları reddetti. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada müzakerelerin kesintisiz şekilde devam ettiğini belirterek, “Görüşmeler dört gün önce de sürüyordu, üç gün önce de, iki gün önce de, bir gün önce de ve bugün de devam ediyor” ifadelerini kullandı.
Nükleer program anlaşmazlığın merkezinde
Washington ile Tahran arasındaki en büyük anlaşmazlık noktası İran’ın nükleer programı olmaya devam ediyor. ABD yönetimi, İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemeyi temel öncelik olarak görürken, Tahran ise programının tamamen barışçıl amaçlarla yürütüldüğünü savunuyor ve atom bombası geliştirdiği yönündeki suçlamaları reddediyor.
Bunun yanında İran, ABD yaptırımlarının kaldırılmasını, petrol ihracatından elde ettiği gelirlerin önündeki engellerin kaldırılmasını ve İran limanlarına yönelik kısıtlamaların sona erdirilmesini talep ediyor. Ayrıca Tahran yönetimi, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki nüfuzunu korumakta kararlı olduğunu vurguluyor.
Bölgede yeni kriz endişesi
Uzmanlar, son saldırıların ABD ile İran arasındaki gerilimi yeniden tehlikeli bir seviyeye taşıdığı görüşünde. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek yeni çatışmaların, küresel enerji piyasaları ve uluslararası ticaret üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği belirtiliyor.
Diplomatik kanalların açık tutulmasına rağmen tarafların karşılıklı askerî hamleleri sürdürmesi, bölgede daha geniş çaplı bir çatışma riskinin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.
