Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu’daki çatışmaların tırmanmasıyla sert şekilde sarsıldı. Dünyanın önde gelen sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üreticilerinden QatarEnergy, İran saldırıları sonrası üretim kayıplarının en az beş yıl süreceğini açıkladı.
Şirketin CEO’su Saad al-Kaabi, saldırılarda iki LNG üretim hattının tamamen devre dışı kaldığını belirtti. Bu durumun, ülkenin toplam üretiminde yaklaşık yüzde 17’lik bir düşüşe yol açabileceği ifade edildi. El-Kaabi ayrıca Belçika, Çin, İtalya ve Güney Kore’ye yönelik gaz teslimatlarında sözleşme şartlarının yerine getirilemeyebileceği uyarısında bulundu.
Fiyatlar hızla yükseldi
Açıklamanın ardından Avrupa enerji piyasalarında sert dalgalanmalar yaşandı. Doğal gaz fiyatları bir günde yüzde 35 artarken, petrol fiyatları da yaklaşık yüzde 10 yükseldi. Uzmanlar, arz şokunun kısa vadede daha da derinleşebileceğine dikkat çekiyor.
“Kıyamet senaryosu” uyarısı
Analistler, South Pars Gas Field sahasına yönelik İsrail saldırısı ve İran’ın buna Katar başta olmak üzere Körfez ülkelerinin enerji altyapısını hedef alarak karşılık vermesinin, uzun süredir endişe edilen en kötü senaryolardan birini tetiklediğini belirtiyor.
Enerji analisti Saul Kavonic, “Gaz piyasasında adeta kıyamet senaryosuna doğru gidiyoruz. Savaş sona erse bile LNG arzındaki kesintiler aylarca, hatta yıllarca sürebilir” değerlendirmesinde bulundu.
Enflasyon baskısı artabilir
European Central Bank (ECB), çatışmanın süresine bağlı olarak enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerinde ciddi baskı yaratabileceği uyarısını yaptı. Euro Bölgesi’nde enflasyonun gelecek yıl yüzde 4’e yaklaşabileceği ve bankanın yüzde 2’lik hedefinin yakalanmasının uzun zaman alabileceği öngörülüyor.
ABD-İsrail hattında gerilim
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’yu İran’daki enerji altyapısına yönelik benzer saldırıları tekrarlamaması konusunda uyardığını açıkladı. Trump, saldırıdan önceden haberdar olmadığını savunsa da bazı İsrailli yetkililer operasyonun ABD ile koordineli olduğunu öne sürdü.
Bölgesel savaş riski büyüyor
İran’ın misilleme saldırıları Katar’daki büyük LNG tesislerinin yanı sıra Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki enerji altyapılarını da hedef aldı. Gelişmeler, Orta Doğu’da enerji merkezli daha geniş çaplı bir çatışma riskinin arttığına işaret ediyor.
