ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı çevresindeki Amerikan faaliyetlerine müdahale etmesi halinde Umman’ı hedef alabilecekleri yönünde sert ifadeler kullandı. Trump ayrıca İran’la gizli iletişim kanallarının bulunduğunu açıkladı.
Fox News muhabiri Trey Yingst’in aktardığına göre Trump, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki faaliyetlerine Umman’ın müdahale etmesi durumunda Washington’ın nasıl karşılık vereceği sorusuna, “Umman önümüze çıkarsa, onları fena halde bombalarız” yanıtını verdi.
Trump’ın açıklamaları, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin sürdüğü bir dönemde bölgedeki tansiyonu daha da yükseltti. Dünyanın en önemli enerji geçiş güzergâhlarından biri olan boğazdaki gelişmeler, başta petrol ve doğal gaz olmak üzere küresel enerji piyasaları açısından da yakından takip ediliyor.
İran’la gizli iletişim kanalları
Trump, röportajında İran’la perde arkasında iletişim yürütüldüğünü de söyledi. ABD Başkanı, İran Devrim Muhafızları Ordusu yetkilileriyle gizli iletişim kanallarının bulunduğunu belirterek, Washington ile Tahran arasında kamuoyuna yansımayan temasların devam ettiğine işaret etti.
Trump, İran’ın elindeki ABD mühimmatına ilişkin değerlendirmesinde ise Tahran’ın Amerikan mühimmatının yalnızca “küçük bir kısmını” kullandığını savundu. İran’ın orta seviyede çok sayıda silaha sahip olduğunu belirten Trump, eski ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin gelişmiş silah sistemlerini Ukrayna’ya gönderdiğini ileri sürdü.
“Acelem yok” mesajı
İran’la varılan mutabakatın süresinin dolmasına ilişkin de konuşan Trump, Tahran yönetiminin “teslim olması gerektiğini” söyledi. ABD Başkanı, İran konusunda acele etmediğini belirterek, “Acelem yok” mesajı verdi.
Trump ayrıca ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının ekonomik baskı oluşturduğunu savundu. İran’ın bu konuda blöf yaptığını öne süren Trump, Washington’ın ekonomik ve askeri baskıyı sürdürme politikasının sonuç vereceğini ifade etti.
Gazze ve İsrail seçimleri
Trump’ın açıklamalarında İsrail ve Gazze başlıkları da yer aldı. İsrail’de ekim ayında yapılması planlanan seçimlere ilişkin Trump, seçim sürecinin dışında kalmasının kendisi için daha uygun olacağını ancak adaylardan birini destekleyebileceğini söyledi.
Hamas’la da farklı kanallar üzerinden iletişim kurulduğunu belirten Trump, örgütün silah bırakacağını savundu. Trump, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırı düzenlememesi gerektiğini de ifade etti.
Hürmüz Boğazı’nda gerilim
İran ile ABD arasında 14 Haziran’da Pakistan’ın arabuluculuğunda bir mutabakata varıldığı aktarılmıştı. Söz konusu mutabakatın ilk aşamasında, ABD’nin İran’ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı’nın açılması ve İran’ın stratejik su yolundan geçen gemilerden 60 gün boyunca ücret almaması öngörülmüştü.
Ancak ABD’nin mutabakat sonrasında İran’ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmadığı ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için Umman kara sularından alternatif bir rota belirlediği belirtildi. Tahran yönetimi bu adımları mutabakatın ihlali olarak değerlendirdi.
Gerilimin tırmanmasıyla İran’ın boğazdan geçişleri kısıtladığı ve “izinsiz geçiş yapmaya çalışan” bazı gemilere yönelik saldırılar düzenlediği öne sürüldü. İki ülke arasındaki çatışmaların 8 Temmuz’da Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaştığı ve yaklaşık iki hafta sürdüğü aktarıldı.
Bu süreçte İran ile Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan Umman arasında, gemilerin güvenli şekilde geçebilmesi için yeni güzergâhların belirlenmesine yönelik görüşmelerin yeniden başladığı ifade edildi.
Trump’ın Umman’a yönelik son tehdidi ise Washington ile Maskat arasındaki gerilimin yanı sıra, Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin diplomatik çabaların da kritik bir aşamaya girdiğine işaret ediyor.
