ABD Başkanı Donald Trump, Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail güçlerinin Gazze’den çekilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı. Ancak açıklama ne İsrail hükümeti ne de Hamas tarafından resmen doğrulandı. Anlaşmanın nasıl uygulanacağı, silah bırakma süreci ve İsrail’in çekilme takvimi ise belirsizliğini koruyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’de savaşın sona erdirilmesine yönelik plan kapsamında Hamas’ın silah bırakması ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesi konusunda mutabakata varıldığını açıkladı.
Trump’ın açıklaması, ABD arabuluculuğunda sağlanan ateşkes anlaşmasından yaklaşık dokuz ay sonra geldi. Ancak taraflar arasındaki en kritik başlıklar arasında yer alan Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail’in Gazze’deki askeri varlığı konusunda henüz resmi bir ortak açıklama yapılmadı.
Trump: Silahsızlanma tamamlandıkça İsrail güçleri çekilecek
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada anlaşmanın belirli aşamalar halinde uygulanacağını belirtti.
ABD Başkanı, “Silahsızlanma tamamlandıkça İsrail güçleri çekilecek ve Uluslararası İstikrar Gücü, yeni Filistin polis teşkilatıyla birlikte Gazze’nin güvenliğini üstlenecek” ifadelerini kullandı.
Trump’ın planı, Hamas’ın silahlarını teslim etmesini, tünel ağının imha edilmesini, İsrail askerlerinin Gazze’den çekilmesini ve bölgede yeni bir yönetim mekanizması oluşturulmasını öngörüyor.
Plan kapsamında ayrıca teknokratlardan oluşan yeni bir Filistin hükümetinin kurulması, uluslararası bir güvenlik gücünün Gazze’ye konuşlandırılması ve savaş nedeniyle büyük bölümü yıkılan bölgenin yeniden inşa edilmesi hedefleniyor.
İsrail ve Hamas’tan resmi doğrulama gelmedi
Trump’ın açıklamasına rağmen İsrail ve Hamas tarafından anlaşmanın tüm ayrıntılarını doğrulayan resmi bir açıklama yapılmadı.
Hamas’a yakın kaynaklar, ateşkes sürecinin en önemli başlıklarından biri olan silahsızlanma konusunda görüşmelerin sürdüğünü belirtirken, örgütün İsrail güçlerinin çekilmesi başlamadan silah bırakmayacağı yönünde açıklamalar da yapıldı.
İsrail tarafının ise Hamas’ın silahsızlandırılması konusunda herhangi bir anlaşmaya varıldığına ilişkin resmi bir duyurusu bulunmuyor.
Silah bırakma sürecinin takvimi belirsiz
Trump yönetimi tarafından ortaya konulan plana rağmen Hamas’ın ve Gazze’deki diğer silahlı grupların ne zaman ve hangi koşullarda silah bırakacağı netleşmiş değil.
ABD’li yetkililer de süreç için kesin bir tarih vermedi. Trump’ın oluşturduğu Barış Kurulu’ndan bir yetkili, silahsızlanma sürecinin 200 ila 350 gün arasında tamamlanmasının öngörüldüğünü belirtti.
Hamas daha önce ateşkes kapsamında Gazze’deki yönetim rolünü sonlandırmaya ve bölgenin idaresini Birleşmiş Milletler destekli teknik bir komiteye devretmeye hazır olduğunu açıklamıştı.
Gazze’de savaşın ağır bilançosu sürüyor
Gazze’deki savaş, Hamas’ın 7 Ekim 2023 tarihinde İsrail’e düzenlediği saldırıyla başladı. Saldırıda yaklaşık bin 200 İsrailli hayatını kaybederken, 251 kişi rehin alınarak Gazze’ye götürüldü.
İsrail’in saldırıları sonucunda ise çoğu kadın ve çocuk olmak üzere on binlerce Filistinlinin yaşamını yitirdiği bildirildi. Bölgedeki geniş çaplı yıkım nedeniyle yüz binlerce kişi hâlâ geçici barınma alanlarında ve ağır hasar görmüş binalarda yaşam mücadelesi veriyor.
İsrail ordusu halen Gazze’nin önemli bölümünde askeri kontrolünü sürdürürken, insani kriz de devam ediyor.
Gözler anlaşmanın uygulanma sürecinde
Trump’ın duyurduğu plan, Gazze’de savaş sonrası döneme ilişkin kapsamlı bir çerçeve ortaya koysa da anlaşmanın uygulanması konusunda birçok soru işareti bulunuyor.
Hamas’ın silah bırakmayı kabul edip etmeyeceği, İsrail’in çekilme takvimi ve uluslararası gücün bölgedeki rolü, sürecin en kritik başlıkları arasında yer alıyor.
Tarafların resmi açıklamaları ve sahadaki gelişmeler, anlaşmanın kalıcı bir ateşkese dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek.
