Balkanlarda Türk Dilinin geleceği, eğitim sorunları ve kültürel kimlik iki gün boyunca akademik perspektifle ele alındı.
TDH Derneği olarak, 19-20 Kasım 2026 tarihlerinde Bursa’da gerçekleştirilen III. Türk-Balkan İlişkilerine Akademik Bakış Sempozyumu’na davetli olarak katıldık. “Balkanlarda Türk Dilinin Eğitim-Öğretim, Kullanım Sorunları” başlığıyla düzenlenen sempozyum, farklı ülkelerden akademisyenleri, araştırmacıları ve Türk dili üzerine çalışan uzmanları bir araya getirdi.

Azerbaycan’dan Fransa’ya, Balkan ülkelerinden Türkiye’ye uzanan geniş bir akademik katılımla gerçekleştirilen iki günlük etkinlikte Türkçenin Balkan coğrafyasındaki tarihsel gelişimi, eğitim dili olarak konumu, kullanım alanları, dil hakları ve kültürel kimliğin korunması gibi önemli konular ele alındı.
Türkçenin Balkanlardaki eğitim ve dil politikaları masaya yatırıldı
Sempozyumun ilk günü, Prof. Dr. Hatice Şahin’in açılış konuşmasıyla başladı. İlk oturumda Prof. Dr. Emin Balkan başkanlığında Bulgaristan’da Türkçe-Bulgarca iki dillilik ve ana dili eğitimi, Kuzey Makedonya’da Türkçe eğitiminin tarihsel ve kurumsal gelişimi, Bulgaristan Türkçesinin eğitim ve kullanım sorunları ile Balkan muhacir ağızları üzerine akademik sunumlar gerçekleştirildi.
Doç. Dr. Menent Shukrieva, Prof. Dr. Osman Emin, Doç. Dr. Harun Bekir ve Doç. Dr. Zeynep Şimşek Umaç’ın sunumlarıyla Balkanlarda Türkçenin eğitim sistemi içerisindeki yeri ve dil politikaları farklı yönleriyle değerlendirildi.
Prof. Dr. Ferhat Kurtulmuş başkanlığındaki ikinci oturumda ise Kosova’da Türk dilinin tarihsel süreci ve günümüzdeki eğitim olanakları, Bosna-Hersek’te Türk diline ilişkin tarihsel, sosyolojik ve kültürel sorunlar ile göçlerin dil üzerindeki etkileri ele alındı. Yazar ve tarihçi Cemali Tunalıgil, Doç. Dr. Elsev Brina Lopar, Doç. Dr. Yasemin Uzun ve Dr. Öğr. Üyesi Ebru Kuybu Durmaz konuya ilişkin çalışmalarını katılımcılarla paylaştı.
Dil hakları, kültürel kimlik ve göç olgusu ikinci günün ana gündemini oluşturdu
20 Kasım’da gerçekleştirilen üçüncü oturumda Prof. Dr. Şirin Akbulut Demirci başkanlığında dil hakları, kültürel kimlik ve Türkçenin korunması konuları tartışıldı.
Dr. Gülbahar Kurtuluş, Dr. Pervin Hayrullah, Prof. Dr. Meşkure Yılmaz ve Doç. Dr. Nurlana Mustafayeva; Balkan ülkelerinde Türkçenin hukuki statüsü, Batı Trakya Türk azınlığının dil ve eğitim hakları, Lozan Antlaşması sonrasındaki uygulamalar, Türk ve Azerbaycan edebiyatında göç teması ve millî kimliğin korunması üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Dördüncü ve son oturumda ise Prof. Dr. Adnan Gerçek başkanlığında göç, aidiyet ve toplumsal eşitlik konuları ele alındı. Dr. Ayşegül Kurtuluş, Doç. Dr. M. Emir İhan, Doç. Dr. Zerrin Fırat ve Öğr. Gör. Dr. Tuğba Engin’in sunumlarında zorlayıcı asimilasyon süreçleri, Balkanlardan Anadolu’ya göç, kayıp vatan ve aidiyet duygusu, Türkçe ve sosyal haklar ile Balkan göçmenlerinin kültürel ve toplumsal deneyimleri değerlendirildi.
Bal-Göç yönetiminin katkısı ve akademik iş birliğinin önemi
Sempozyumun organizasyonunda Bal-Göç Başkanı Emin Balkan ile Eğitimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Semih Şen önemli görevler üstlenerek etkinliğin gerçekleştirilmesine aktif katkı sundular. Akademik birikimin ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliğinin bir araya geldiği organizasyon, Balkan coğrafyasında Türk dilinin ve kültürel mirasın korunması açısından önemli bir buluşma niteliği taşıdı.
TDH Derneği olarak, Türkçenin Balkanlarda yaşatılması, eğitim yoluyla gelecek nesillere aktarılması ve Türk-Balkan kültürel ilişkilerinin güçlendirilmesi yönündeki çalışmaları son derece değerli buluyoruz.
Dil, yalnızca insanlar arasında iletişim kurmanın bir aracı değil; aynı zamanda bir toplumun tarihini, hafızasını, kültürünü ve kimliğini taşıyan en önemli değerlerden biridir. Balkanlarda Türkçenin korunması ve geliştirilmesi için akademik kurumlar, eğitimciler ve sivil toplum kuruluşları arasında kurulacak iş birliklerinin büyük önem taşıdığına inanıyoruz.
TDH Derneği olarak bu anlamlı akademik buluşmaya davet edilmekten ve Türk dili ile kültürünün geleceğine ilişkin değerlendirmelere tanıklık etmekten memnuniyet duyduk.


