Srebrenitsa soykırımının başlıca sorumlularından, eski Bosnalı Sırp komutan Ratko Mladić, Lahey’de tutulduğu cezaevinde 84 yaşında hayatını kaybetti.
1995 yılında Bosna-Hersek’te yaşanan Srebrenitsa soykırımında 8 binden fazla Bosnalı Müslüman erkek ve çocuk öldürüldü. Soykırımın başlıca sorumlularından biri olarak gösterilen Mladić, bu nedenle yıllarca uluslararası mahkemelerde aranan isimlerin başında geldi.
16 yıl boyunca firariydi
Ratko Mladić, Bosna Savaşı’nın sona ermesinin ardından yaklaşık 16 yıl boyunca saklandı. 2011 yılında Sırbistan’da yakalanarak Lahey’deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne teslim edildi.
2017 yılında mahkeme tarafından soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından suçlu bulunarak müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Karar, 8 Haziran 2021’de temyiz sürecinin ardından kesinleşti.
Mahkeme, Mladić’i Srebrenitsa’daki soykırımın yanı sıra Saraybosna kuşatması sırasında sivillere yönelik saldırılar ve Bosna-Hersek genelinde işlenen çok sayıda savaş suçundan sorumlu tuttu.
“Bosna Kasabı” olarak anılıyordu
Uluslararası kamuoyunda “Bosna Kasabı” olarak tanınan Mladić, savaş yıllarında Bosnalı Sırp güçlerinin komutanlığını yaptı.
Srebrenitsa’da Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen bölgede binlerce Müslüman erkek ve çocuk sistematik biçimde öldürüldü. Uluslararası mahkemeler bu cinayetleri soykırım olarak nitelendirdi.
Mladić ise yargılama sürecinde suçlamaları reddetti. 2017 yılında müebbet hapse mahkûm edildiğinde mahkeme salonunda karara tepki göstererek suçlamaların yalan olduğunu savundu.
Son yıllarında sağlık sorunları yaşadı
Mladić’in son yıllarında ciddi sağlık sorunları yaşadığı ve daha önce birkaç kez felç geçirdiği bildirildi. Ailesi ve Sırp makamları, sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine onun Sırbistan’daki bir askeri hastaneye nakledilmesi için girişimlerde bulunmuştu.
Ancak Mladić, ölümüne kadar Lahey’deki cezaevinde tutuldu.
Bosna Savaşı’nın ağır bilançosu
1992-1995 yılları arasındaki Bosna Savaşı yaklaşık 100 bin kişinin ölümüne, 2 milyondan fazla insanın ise evlerinden ayrılmak zorunda kalmasına yol açtı.
Srebrenitsa’da öldürülenlerin bir bölümü yıllar sonra kimlikleri belirlenerek toprağa verildi. Ancak kayıp kişilerin tamamının akıbeti hâlâ kesin olarak belirlenmiş değil.
Ratko Mladić’in ölümüyle, Avrupa’nın yakın tarihindeki en ağır savaş suçlarından birinin başlıca faillerinden biri daha yaşamını yitirmiş oldu. Ancak Srebrenitsa’da hayatını kaybeden binlerce kişinin bıraktığı acı ve savaşın yaraları Bosna-Hersek’te hâlâ canlılığını koruyor.
