DEPRESYON:
Depresyon, diğer şeylerin yanı sıra depresif ruh hali, ilgi kaybı, keyifsizlik (anhedonia), irade eksikliği (abulia) ve umutsuzluk ile karakterize edilen psikolojik bir hastalıktır. Hastalık duygusal bozukluklar olarak sınıflandırılır ve hastalığın epizodik seyri ile karakterize edilir.
Depresyon üzüntü değil, tüm duyguların hissinin azaldığı bir durumdur. Etkilenenler bunu da “uyuşukluk hissi” olarak tanımlayabilir.
Neler Sebep Olur?
Genetik yatkınlık olasılığının yanı sıra, örneğin yakın ilişkilerde değersizleşme, aşağılanma ve kayıp yaşanması, depresyona yakalanma riskinin yüksek olduğunu gösterir. Yaşam kalitesinin düşmesine yol açan ciddi kronik hastalıklar da (örneğin kanser) sıklıkla depresyonla ilişkilendirilir. Stresli durumların da bir neden olarak rol oynadığı görülmektedir.
Bir başka eksojen veya biyojenik tetikleyici ise ışık alımıdır. Mevsimsel veya “kış depresyonu” olarak adlandırılan depresif belirtiler, güneş ışığı eksikliği nedeniyle kış aylarında düzenli olarak ortaya çıkar ve ilkbaharda tekrar azalır.
Ana belirtileri nelerdir?
Depresif bir dönemin ana belirtileri ,
Depresif ruh hali
Duygulanımın tükenmesi, özellikle neşesizlik
Ic enerjide azalma
Aktiivitelerin kısıtlanması
Semptomlar genellikle iki haftadan fazla sürer.
Örneğin, günlerce yatakta kalabilirler.
Ek belirtileri?
Depresif bir dönemin parçası olarak ortaya çıkabilecek olası ek semptomlar arasında iştah azalması, geleceğe yönelik olumsuz beklentiler, suçluluk ve aşağılık duyguları, konsantre olma ve dikkat yeteneğinde azalma, özgüvende azalma ve uyku bozuklukları yer alır.
Uyku bozuklukları , uykuda kalma veya uykuya dalmada zorluk şeklinde kendini gösterebilir. Genellikle uzun süre birseyler düsünerek uyanık kalmaya ve sabah erken uyanmaya ve buna bağlı olarak gündüzleri büyük yorgunluklara yol açarlar.
Etkilenenler genellikle olumsuz düşünce ve izlenimleri abartırlar ve olumlu yönleri fark etmezler veya bunların tesadüfi olduğunu düşünürler. Etkilenenlerin duygusal yaşamları azalabilir, hatta duygusal tepki göstermede yetersizlik olabilir.
Atipik semptomlari,
Erkeklerde depresyon, saldırganlık ve öfke artışı gibi atipik belirtilerle de kendini gösterebilir.
Somatik sendrom,
Depresyona somatik sendrom adı verilen bir durum eşlik edebilir. Tipik semptomlar arasında belirgin bir sabah düşüklüğü, psikomotor inhibisyon veya ajitasyon, libido azalması ve iştah ve kilo kaybı yer alır.
Somatik sendrom düzenli olarak depresif hastalıklarla ilişkilidir.
Depresyon ayrıca gerginlik, vücutta ağrı ve baş ağrıları ile de kendini gösterebilir. Ayrıca bazen enfeksiyonlara karşı artan bir duyarlılık gözlemlenebilir.
İntihar düşünceleri,
Şiddetine bağlı olarak depresyon, intihar düşünceleri veya gizli veya akut intihar eğilimi ile ilişkilendirilebilir.
Therapi,
Depresyon sıklıkla psikoterapi, fiziksel önlemler ve ilaç (antidepresanlar) yoluyla etkili bir şekilde tedavi edilebilir.
İlaç ve psikoterapötik tedavi kombinasyonu kullanılır.
Psikoterapi
Depresyonu tedavi etmek için çeşitli psikoterapötik prosedürler kullanılır.
Bilişsel davranışçı terapi günümüzde en yaygın olarak kullanılmaktadır.
Önemli olan depresyonu tetikleyen düşünce kalıplarını tanımak ve bunları adım adım değiştirmektir.
Farmakoterapi
Son yıllarda depresyonun ilaç tedavisinde ilerlemeler kaydedilmiştir
Antidepresanlar şunları içerir:
Serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI’lar), örneğin sitalopram, sertralin, fluoksetin, essitalopram
Trisiklik antidepresanlar (TCA’lar), örneğin amitriptilin, doksepin, imipramin, klomipramin
Noradrenerjik ve özellikle serotonerjik antidepresanlar (NaSSA), örn.Mirtazapin
Serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörleri (SSNRI’ler), örneğin venlafaksin, duloksetin
Norepinefrin-dopamin geri alım inhibitörleri (NDRI’ler), ör. bupropion
Melatonin agonistleri, örneğin agomelatin
Monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOI’ler), örneğin moklobemid
Lityum, özellikle manik-depresif bozukluklarda ve diğer antidepresanların etki arttırıcısı olarak
Esketamin (intravenöz olarak veya burun spreyi olarak)
Johanniskraut genellikle hafif ila orta dereceli vakalarda kullanılır, ancak etkinliği tartışmalıdır çünkü hem etkinliğini gösteren hem de plaseboya üstünlük göstermeyen klinik çalışmalar vardır.
Işık terapisi
Işık terapisinin mevsimsel depresyon için etkili olduğu kanıtlanmıştır. Güneş ışığını taklit eden yapay bir ışık lambasının altında birkaç saat (UV içeriği olmayan beyaz floresan tam spektrumlu ışık), bu özel hastalık için kış aylarında ortaya çıkan depresif belirtilerin önlenmesine yardımcı olur. Işık terapisi ayrıca hafif ila orta dereceli depresyon atakları için de kullanılabilir. Işık kaynağının gücü önemlidir
