Dispepsi nedir? Klinik özellikleri nelerdir?
Dispepsi, epigastrik ağrıyı tanımlamak için kullanılan bir terimdir. İlişkili semptomlar arasında erken doyma, epigastrik yanma, mide bulantısı ve yemek sonrası semptomlar (örneğin ağrı, dolgunluk, şişkinlik veya geğirme) bulunabilir.
Mide ekşimesi mevcut olabilir, ancak birincil bir semptom değildir; eşlik eden gastroözofageal reflüye işaret edebilir. Tekrarlayan kusma, diğer rahatsızlıklar için de endişe yaratmalıdır.
Dispepsinin olası organik nedenlerinin listesi oldukça uzundur ; en yaygın olanları peptik ülser hastalığı ve gastroözofageal reflü hastalığıdır. Değerlendirme sonrasında dispepsi semptomlarının yapısal, organik veya metabolik bir nedeni tespit edilemezse, fonksiyonel dispepsi terimi geçerlidir.
Fonksiyonel dispepsi, bir veya daha fazla üst gastrointestinal semptomun baskın olduğu heterojen bir gastrointestinal bozukluk grubunu temsil eder.
Değerlendirme ve Yönetim:
Dispepsi testi hastanın yaşı, semptom şiddeti ve mide kanseri riskine göre yapılmalıdır. Üst endoskopi genellikle üst gastrointestinal neoplazileri dışlamak için yapılır; ancak invaziv ve maliyetlidir. Genç yetişkinlerde malignite insidansının düşük olması ve dispepsinin değerlendirilmesinde maliyet etkinliğinin dikkate alınması göz önüne alındığında üst endoskopinin yalnızca 60 yaş ve üzeri hastalarda rutin olarak kullanılmasını önermiştir.
Alarm özellikleri (kilo kaybı, anemi, disfaji ve kusma) olan çoğu hastada bile, dispepsisi olan 60 yaşın altındaki hastalarda üst endoskopinin rutin olarak kullanılmasını önermemektedir çünkü bu özellikler malignite, peptik ülser hastalığı veya özofajit gibi yapısal patolojiyi zayıf bir şekilde tahmin etmektedir. Çoklu veya şiddetli alarm özellikleri olan hastalar gibi malignite riski daha yüksek olan genç hastalarda endoskopi düşünülebilir.
Dispepsi semptomları olan 60 yaşın altındaki hastalar için Helicobacter pylori için noninvaziv test önerilmektedir. Rutin laboratuvar testleri, çölyak hastalığı taraması, abdominal görüntüleme veya mide boşaltımı gibi diğer testler bireysel olarak değerlendirilmelidir.
Dispepsi yönetimi, nedene yöneliktir. H. pylori testi pozitif çıkan hastalara eradikasyon tedavisi uygulanmalıdır. H. pylori sonuçları negatifse veya H. pylori eradikasyonu dispepsiyi hafifletmezse, bir proton pompası inhibitörü (PPI) ile ampirik bir deneme yapılmalıdır. Fonksiyonel dispepsi teşhisi konan hastalar çeşitli müdahalelerle tedavi edilebilir.
Özetleyecek olursak;
-Dispepsili hastalarda, maligniteyi dışlamak için rutin üst endoskopi sadece 60 yaş ve üzeri hastalar için geçerlidir.
-60 yaşın altındaki dispepsili hastaların çoğunda, alarm semptomları olsa bile üst endoskopi gerekli değildir.
-60 yaşın altındaki ve dispepsi semptomları olan hastalara test yapılmalı ve sonuçlar pozitif çıkarsa Helicobacter pylori enfeksiyonu tedavisi uygulanmalıdır.
Saygı ve sevgilerimle.
Dr. Erkan Tuğral
