Ortadoğu’da gerilim yeniden tehlikeli bir eşiğe ulaştı. İran, ABD ile arabulucular üzerinden yürütülen dolaylı müzakereleri askıya aldığını duyurdu. Tahran yönetimi, ateşkesin ihlal edilmesinden ABD ve İsrail’i sorumlu tutarken, bölgede tırmanan kriz küresel piyasalarda da yankı buldu. Açıklamanın ardından petrol fiyatlarında yükseliş görülürken yatırımcılar gelişmeleri yakından takip etmeye başladı.
İran’a yakınlığıyla bilinen Tasnim Haber Ajansı’nın aktardığına göre, İran müzakere heyeti ABD ile sürdürülen diyalog ve metin alışverişini durdurma kararı aldı. Haberde, İran ile ABD arasında varılan ateşkesin Lübnan da dahil olmak üzere tüm cepheleri kapsadığı belirtilirken, bu ateşkesin ihlal edildiği gerekçesiyle görüşmelerin askıya alındığı ifade edildi.
Tahran yönetimi, müzakerelerin yeniden başlaması için bazı şartlar öne sürdü. İran’ın talepleri arasında İsrail’in Gazze Şeridi ve Lübnan’daki askeri operasyonlarını derhal sonlandırması ve Lübnan’da kontrol altında tuttuğu bölgelerden tamamen çekilmesi bulunuyor.
Arakçi’den ABD ve İsrail’e suçlama
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de yaptığı açıklamada, yaşanan gelişmelerden doğrudan ABD ve İsrail’i sorumlu tuttu. Sosyal medya hesabından açıklama yapan Arakçi, İran ile ABD arasında varılan ateşkesin yalnızca belirli bir bölgeyi değil, Lübnan dahil tüm cepheleri kapsadığını vurguladı.
Arakçi açıklamasında, “Herhangi bir cephede ateşkesin ihlal edilmesi, tüm cephelerdeki ateşkesin ihlali anlamına gelir. Bu ihlalin doğuracağı sonuçlardan ABD ve İsrail sorumludur” ifadelerini kullandı.
Petrol yükseldi, piyasalar hareketlendi
Bölgedeki gerilimin yeniden yükselmesi enerji piyasalarını da etkiledi. Özellikle petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareket dikkat çekti. Uzmanlar, Ortadoğu’da yaşanacak yeni bir çatışma dalgasının enerji arzına ilişkin endişeleri artırabileceğini belirtiyor.
Yatırımcıların güvenli liman arayışına yönelmesiyle döviz piyasalarında da hareketlilik gözlenirken, küresel ekonominin yeni bir enerji krizi riskiyle karşı karşıya kalabileceği yorumları yapılıyor.
Lübnan’da tansiyon yükseliyor
Krizin bir diğer boyutu ise Lübnan’da yaşanıyor. İsrail’in son dönemde Lübnan’a yönelik saldırılarını artırması, bölgede yeni bir çatışma ihtimalini güçlendirdi. Avrupa Birliği başta olmak üzere birçok uluslararası aktör, İsrail’e askeri operasyonları durdurma çağrısında bulundu.
Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı İsrael Katz, Beyrut’a yönelik yeni operasyonlar için talimat verdiklerini açıkladı. İsrail ordusu da başkentin yoğun nüfuslu Dahiye bölgesindeki sivillere tahliye çağrısı yaptı.
Tahliye uyarısının ardından binlerce kişinin bölgeden ayrılmaya çalıştığı, kentte uzun araç kuyrukları oluştuğu bildirildi. Bazı ailelerin eşyalarını araçlara yükleyerek bölgeden ayrıldığı, bazılarının ise yürüyerek güvenli alanlara ulaşmaya çalıştığı aktarıldı.
Avrupalı bakanların ziyareti iptal edildi
Lübnan’daki güvenlik durumunun kötüleşmesi nedeniyle Almanya Kalkınma Bakanı Alabali Radovan ile Norveçli mevkidaşı Asmund Aukrust’un Beyrut ziyareti de son anda iptal edildi. Bakanları taşıyan uçağın Beyrut’a inişe hazırlanırken güvenlik gerekçesiyle rotasını değiştirerek Kıbrıs’a yöneldiği açıklandı.
Bakanların ziyaretinin amacı Lübnan halkına destek mesajı vermekti. Ancak bölgede artan saldırı riski nedeniyle planlanan temaslar gerçekleştirilemedi.
Uzmanlar, İran’ın müzakereleri askıya alma kararının ardından bölgede diplomatik çözüm umutlarının ciddi darbe aldığını belirtiyor. Önümüzdeki günlerde ABD, İran ve İsrail’den gelecek açıklamaların Ortadoğu’nun geleceği açısından kritik önem taşıdığı değerlendiriliyor.
