ABD’de 3 Kasım ara seçimleri, Donald Trump yönetimi açısından siyasi deprem yarattı. Demokratlar hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da çoğunluğu ele geçirdi. Trump’ın yasama gücü zayıflarken bütçe, İran savaşı, göç politikaları ve dış yardımlar konusunda Beyaz Saray ile Kongre arasında büyük bir mücadele başlaması bekleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump, ara seçimlerin ardından Kongre’deki en önemli siyasi dayanağını kaybetti. Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Temsilciler Meclisi ve Senato’da Demokratların üstünlüğü sağlaması, Trump yönetiminin önündeki iki yılı zorlaştıracak.
Associated Press’in (AP) 4 Kasım saat 10.26 itibarıyla yayımladığı sonuçlara göre Demokratlar, kendileriyle birlikte hareket eden iki bağımsız senatörle Senato’da 54 sandalyeye ulaştı. Cumhuriyetçiler ise 42 sandalyede kaldı. Henüz sonuçlanmayan yarışlar bulunmasına rağmen Demokratlar çoğunluk eşiğini aşmış durumda.
Temsilciler Meclisi’nde de tablo Cumhuriyetçiler açısından ağır. Demokratlar 224, Cumhuriyetçiler 134 sandalye kazandı. Böylece Demokratlar, çoğunluk için gereken 218 sandalye sınırını geçti.
Bu sonuç, Trump’ın başkanlık koltuğunda oturmaya devam etmesine rağmen siyasi hareket alanının ciddi biçimde daralması anlamına geliyor.
TRUMP’IN YASAMA PLANI ÇÖKEBİLİR
Kongre’nin iki kanadında da Demokratların çoğunluğu sağlaması, Trump’ın yeni yasa çıkarma planlarının önüne büyük bir engel koyacak.
Vergi düzenlemeleri, sağlık politikaları, göçmenlik yasaları ve ekonomi programları için Kongre’nin onayına ihtiyaç duyan Trump yönetimi, artık kendi partisinin desteğine güvenemeyecek.
Demokratlar, Cumhuriyetçilerin hazırladığı yasa tekliflerini engelleyebilecek veya ciddi değişiklikler yapılmasını isteyebilecek.
BÜTÇE SAVAŞI KAPIDA!
Trump yönetiminin karşılaşacağı en büyük sorunlardan biri de federal bütçe olacak.
Savunma harcamaları, sınır güvenliği, federal kurumların finansmanı ve dış yardımlar konusunda Kongre’nin onayı belirleyici.
Demokratlar, Trump’ın harcama planlarına karşı çıkarak Beyaz Saray’ı taviz vermeye zorlayabilir. Tarafların anlaşamaması durumunda federal hükümetin bazı faaliyetlerinin durmasına yol açabilecek yeni bir bütçe krizi yaşanabilir.
İRAN SAVAŞI İÇİN HESAP SORULABİLİR
Kongre’deki yeni güç dengesi, ABD’nin İran’a yönelik askerî operasyonlarını da doğrudan etkileyebilir.
Demokratlar, Trump yönetiminden savaşın gerekçesini, hukuki dayanağını, askerî harcamalarını ve operasyonların sonuçlarını açıklamasını isteyebilir.
Kongre’nin savaş ve askerî harcamalar üzerindeki anayasal yetkileri, Beyaz Saray üzerindeki baskının artırılmasında önemli rol oynayacak.
Demokratların yeni askerî operasyonlara kaynak aktarılmasını engellemeye veya sınırlandırmaya çalışması da ihtimaller arasında.
UKRAYNA VE İSRAİL’E YARDIMLAR MASADA
Trump yönetiminin Ukrayna ve İsrail politikaları da Kongre’deki değişimden etkilenecek.
Demokratlar, Ukrayna’ya askerî yardımın artırılması, İsrail’e silah sevkiyatlarının denetlenmesi ve Orta Doğu politikasının yeniden değerlendirilmesi için baskı kurabilir.
Ancak Kongre’de çoğunluğun değişmesi, mevcut yardım anlaşmalarının otomatik olarak sona ermesi anlamına gelmiyor. Asıl mücadele yeni bütçeler ve askerî yardım paketleri üzerinde yaşanacak.
BAKAN VE YARGIÇ ATAMALARINDA TRUMP’A ENGEL
Trump’ın en önemli yetki alanlarından biri de üst düzey devlet görevlilerini atamak. Ancak bakanlar, büyükelçiler ve federal yargıçlar gibi birçok önemli atama Senato’nun onayını gerektiriyor.
Senato’nun Demokratların kontrolüne geçmesiyle Trump’ın adaylarının onaylanması zorlaşabilir. Demokratlar adayları reddedebilir veya onay süreçlerini uzatabilir.
Özellikle federal yargıç atamaları, Trump’ın başkanlık dönemi sona erdikten sonra bile ABD siyasetini etkileyecek sonuçlar doğurabilir.
BEYAZ SARAY’A SORUŞTURMA YAĞABİLİR
Demokratların Temsilciler Meclisi’ni kazanmasıyla birlikte komisyonların kontrolü de el değiştirecek.
Bu durum Trump yönetimi için yeni bir baskı döneminin kapısını aralayabilir.
Kongre komisyonları; kamu harcamaları, devlet ihaleleri, dış politika kararları ve olası çıkar çatışmaları hakkında soruşturmalar başlatabilir. Bakanlar ve üst düzey yetkililer ifadeye çağrılabilir, belgeler talep edilebilir.
Beyaz Saray’ın önümüzdeki dönemde Kongre’den gelecek soruşturmalarla daha sık karşı karşıya kalması bekleniyor.
GÖÇMEN POLİTİKASINA DEMOKRAT FRENİ
Trump’ın en çok önem verdiği konuların başında gelen göç politikası da Kongre’deki yeni dengeden etkilenecek.
Demokratlar, sınır güvenliği bütçesi, göçmenlerin gözaltına alınması ve sınır dışı işlemlerine yönelik uygulamalar üzerinde daha sıkı denetim kurabilir.
İç Güvenlik Bakanlığı’nın harcamaları mercek altına alınabilir. Ancak Trump’ın yürütme yetkileri devam edeceği için göç politikalarının tamamen değişmesi beklenmiyor.
TRUMP GÖREVDEN ALINABİLİR Mİ?
Seçim sonuçlarının ardından en çok merak edilen konulardan biri de Trump hakkında azil süreci başlatılıp başlatılamayacağı.
Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde etmesi, Trump hakkında yeni bir azil sürecinin önünü açabilir.
ABD Anayasası’na göre Temsilciler Meclisi basit çoğunlukla azil kararı alabiliyor. Ancak başkanın görevden alınabilmesi için Senato’daki yargılamada hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin mahkûmiyet yönünde oy kullanması gerekiyor.
Bu nedenle Demokratların iki kanadı da kazanması Trump’ın görevden alınması için yeterli değil. Cumhuriyetçi senatörlerin de önemli ölçüde destek vermesi gerekiyor.
TRUMP ARTIK ‘TOPAL ÖRDEK’ Mİ?
ABD siyasetinde Kongre desteğini kaybeden ve görev süresinin sonuna yaklaşan başkanlar için kullanılan ‘topal ördek’ ifadesi, Trump için de gündeme geldi.
Demokratların Kongre’nin iki kanadını kontrol etmesi, Trump’ın ikinci başkanlık döneminin kalan iki yılında siyasi gücünü önemli ölçüde sınırlayabilir.
Ancak Trump’ın elinde hâlâ başkanlık vetosu ve yürütme yetkileri bulunuyor. Demokratların da Senato’da her yasa için 60 oya ulaşması gerekmiyor olsa da birçok önemli düzenlemede filibuster engeliyle karşılaşması mümkün.
Trump’ın veto ettiği bir yasanın yeniden kabul edilmesi için ise her iki kanatta üçte iki çoğunluk gerekiyor.
Bu tablo, Beyaz Saray ile Kongre arasında uzun süreli bir siyasi kilitlenme ihtimalini güçlendiriyor.
BEYAZ SARAY’DA ZOR İKİ YIL BAŞLIYOR
Ara seçimlerin ortaya çıkardığı tablo, Trump’ın başkanlığını sona erdirmiyor ancak karar alma gücünü ciddi biçimde sınırlıyor.
Demokratlar artık bütçeden dış politikaya, göçmenlikten federal atamalara kadar birçok alanda Trump yönetimine karşı daha güçlü bir konumda.
Kongre’den yasa geçirmekte zorlanacak olan Trump’ın, başkanlık kararnameleri ve mevcut yürütme yetkilerine daha fazla ağırlık vermesi beklenebilir.
Ancak bu durum Beyaz Saray ile Kongre arasındaki gerilimi daha da tırmandırabilir.
ABD’de sandıktan çıkan sonuç, Trump için yalnızca bir seçim yenilgisi değil. Başkanlığının kalan iki yılında karşısında çok daha güçlü bir Demokrat muhalefet bulacağı yeni bir siyasi dönemin başlangıcı.
