Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) tarafından yayımlanan 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi, Türkiye’de basın özgürlüğü alanındaki gerilemenin sürdüğünü ortaya koydu. 180 ülkenin yer aldığı listede Türkiye, geçen yıla göre dört basamak düşerek 163’üncü sıraya indi.
RSF raporuna göre, dünya genelinde gazetecilik faaliyetleri giderek daha fazla sansür, yargısal yaptırım ve cezai baskı tehdidi altında yürütülüyor. Endeksin 25 yıllık tarihinde ilk kez ülkelerin yüzde 52’si “zor” veya “çok ciddi” kategorisinde yer alırken, Türkiye bu olumsuz tablonun en belirgin örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
2002 yılında 99’uncu sırada bulunan Türkiye’nin son çeyrek yüzyılda 64 basamak gerilemesi, basın özgürlüğünde yapısal bir düşüşe işaret ediyor. Özellikle 2016 sonrası dönemde hız kazanan bu gerileme, gazeteciliğin giderek daha zor koşullarda yapıldığını gösteriyor.
Raporda, Türkiye’de gazeteciliğin bastırılmasında “dezenformasyon”, “cumhurbaşkanına hakaret” ve “devlet kurumlarını karalama” gibi suçlamaların sistematik biçimde kullanıldığı belirtiliyor. 2022’de yürürlüğe giren ve kamuoyunda “sansür yasası” olarak bilinen düzenleme de bu baskının önemli araçlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Son dönemde Alican Uludağ ve İsmail Arı gibi gazeteciler hakkında yürütülen soruşturma ve tutuklama süreçleri de bu tabloya örnek gösteriliyor. Gazeteciler çoğu zaman beraat etse bile, uzun süren yargılamalar, gözaltılar ve dava masrafları kalıcı bir caydırıcı etki yaratıyor.
Türkiye Gazeteciler Sendikası verilerine göre, Nisan 2026 itibarıyla en az 14 gazeteci ve medya çalışanı cezaevinde bulunuyor. Bu durum, hukuki süreçlerin doğrudan bir baskı aracına dönüştüğü yönündeki eleştirileri güçlendiriyor.
RSF raporu, Türkiye’deki tabloyu küresel eğilimlerle birlikte değerlendirirken, basın özgürlüğündeki gerilemenin artık sadece otoriter rejimlerle sınırlı olmadığını vurguluyor. Örneğin ABD de bu yıl yedi basamak düşerek 64’üncü sıraya geriledi. RSF, bu düşüşü ABD Başkanı Donald Trump’ın basına yönelik sert söylemleriyle ilişkilendiriyor.
Genel tablo, dünya genelinde gazeteciliğin giderek daha fazla baskı altında olduğunu gösterirken, Türkiye’nin alt sıralardaki konumu bu alandaki sorunların derinliğini gözler önüne seriyor.
