ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak hava saldırıları uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Avrupa’dan Rusya’ya kadar birçok ülke art arda açıklamalar yaparak endişelerini dile getirdi. Açıklamalarda uluslararası hukuk, bölgesel istikrar, sivillerin korunması ve nükleer güvenlik konuları öne çıktı.
Avrupa Birliği: “Maksimum itidal” çağrısı
Ursula von der Leyen, tüm taraflara “maksimum itidal” çağrısında bulunarak sivillerin korunması ve uluslararası hukukun eksiksiz uygulanması gerektiğini vurguladı. AB’nin bölgedeki vatandaşlarını desteklemek için gerekli adımların atılacağını belirtti.
AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise gelişmeleri “tehlikeli” olarak nitelendirerek, bölgedeki AB vatandaşlarının tahliyesine yardımcı olunacağını ve acil olmayan personelin geri çekileceğini açıkladı.
AB Konseyi Başkanı António Costa da tansiyonu artıracak adımlardan kaçınılması ve nükleer silahların yayılmasını önleyici politikaların korunması gerektiğini ifade etti.
Fransa: BM Güvenlik Konseyi acil toplanmalı
Emmanuel Macron, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya çağırdı. ABD, İsrail ve İran arasında çıkabilecek bir savaşın uluslararası barış ve güvenlik açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Macron, İran’ın nükleer ve balistik füze programları konusunda iyi niyetli müzakerelere yönelmesi gerektiğini savunarak, mevcut gerginliğin herkes için tehlikeli olduğunu söyledi.
İngiltere: “Bölgesel bir yangın çıkabilir”
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, krizin geniş çaplı bir çatışmaya dönüşebileceği uyarısında bulundu. Londra yönetimi, İran’ın nükleer silah geliştirmesini kabul etmeyeceklerini ancak diplomatik çözüm yollarını desteklediklerini açıkladı.
İngiliz hükümeti ayrıca Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki vatandaşlarına güvenli iç mekânlara sığınma çağrısı yaptı.
Norveç: “Uluslararası hukuka aykırı”
Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, İsrail’in saldırısını uluslararası hukukla bağdaşmaz olarak değerlendirdi. “Önleyici saldırı” için yakın ve doğrudan bir tehdit şartının bulunmadığını belirten Eide, diplomatik yolların henüz tükenmediğini söyledi.
İspanya: “Tek taraflı bir tırmanış”
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, ABD ve İsrail’in askeri harekâtını kınayarak bunun uluslararası düzeni daha güvensiz hale getirdiğini ifade etti.
Rusya: “Tehlikeli bir macera”
Rusya Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı “tehlikeli bir macera” olarak nitelendirdi ve bölgenin insani, ekonomik ve hatta radyolojik bir felaket riskiyle karşı karşıya olduğunu savundu.
Eski Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev de ABD yönetimini sert sözlerle eleştirerek diplomatik görüşmelerin “yalnızca bir kılıf” olduğunu öne sürdü.
Ukrayna: “İran halkının yanındayız”
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, İran halkına destek verdiğini açıkladı. Kiev yönetimi, yaşananların sorumluluğunu İran yönetiminin politikalarına bağladı ve İsrail ile ABD’nin saldırıyı “önleyici” gerekçeyle gerçekleştirdiğine dikkat çekti.
Uluslararası Toplum Endişeli
Dünya genelinden gelen açıklamalar, Orta Doğu’daki krizin daha geniş bir çatışmaya dönüşme ihtimaline dair ciddi kaygılar bulunduğunu gösteriyor. Diplomatik çözüm çağrıları ön plana çıkarken, birçok ülke vatandaşlarına yönelik güvenlik uyarıları yapmaya başladı.
Bölgedeki gelişmelerin nasıl seyredeceği ve diplomatik girişimlerin sonuç verip vermeyeceği önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
