ABD yönetimi, Rusya’ya yönelik enerji yaptırımlarında sınırlı bir gevşemeye giderek hâlihazırda gemilere yüklenmiş Rus petrolünün ticaretine 30 gün süreyle izin verdi. Kararın, İran savaşı nedeniyle hızla yükselen petrol fiyatlarını dengelemeyi amaçladığı belirtildi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, söz konusu muafiyetin küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmayı azaltmak için alındığını açıkladı. Buna göre 12 Mart veya öncesinde gemilere yüklenmiş Rus ham petrolü ve petrol ürünleri, Washington saatiyle 11 Nisan gece yarısına kadar yasal olarak taşınabilecek ve satılabilecek.
Ortadoğu gerilimi fiyatları yükseltti
İran ile yaşanan savaşın ardından enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaşanıyor. 28 Şubat’ta ABD’nin İran’a yönelik hava saldırılarıyla başlayan çatışma, enerji nakliyatı açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı ve Körfez bölgesinde riskleri artırdı. Bu gelişmelerin ardından petrol fiyatları kısa sürede 100 doların üzerine çıktı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ise Ortadoğu’daki çatışmaların tarihteki en büyük petrol arz sorunlarından birine yol açabileceği uyarısında bulundu.
Denizde yaklaşık 100 milyon varil petrol
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in temsilcilerinden Kirill Dmitriev, ABD’nin muafiyet kararının yaklaşık 100 milyon varillik Rus petrolünü kapsadığını söyledi. Dmitriev’e göre bu miktar neredeyse bir günlük küresel petrol üretimine eşdeğer.
Washington yönetimi kısa süre önce Hindistan için de benzer bir muafiyet yayımlamıştı. Buna göre Hindistan’ın denizde mahsur kalan Rus petrolünü satın almasına 30 gün süreyle izin verilmişti.
Seçim hesapları tartışılıyor
Kararın ABD’de Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde alınması dikkat çekti. Analistlere göre Beyaz Saray, akaryakıt fiyatlarındaki artışın enflasyonu yükselterek siyasi risk oluşturmasından endişe ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, petrol fiyatlarındaki yükselişin seçmen tepkisine yol açmasından çekindiği ve bunun Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’deki çoğunluğunu kaybetmesine neden olabileceği yorumları yapılıyor.
Öte yandan Avrupa ülkeleri ve Ukrayna, Rus petrolüne yönelik yaptırımların gevşetilmesine karşı çıkıyor. Bu ülkeler, kararın Moskova’ya hem ekonomik hem de siyasi avantaj sağlayabileceği uyarısında bulunuyor.
Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 9 Mart’ta bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği de bildirildi.
