Guterres: Kıbrıs İçin 5+1 Görüşmeleri Yeniden Başlıyor
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs sorununa çözüm arayışları kapsamında Türk ve Rum tarafları ile garantör ülkelerin katılımıyla 5+1 formatındaki görüşmelerin yeniden başlayacağını açıkladı.
16 yıl aradan sonra Kıbrıs’ı ziyaret eden ilk BM Genel Sekreteri olan Guterres, temasları kapsamında Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Kıbrıslı Türklerin lideri Tufan Erhürman ve sivil toplum temsilcileriyle ayrı ayrı görüştü. Ardından iki liderle üçlü bir toplantı gerçekleştirdi.
Toplantının ardından basın açıklaması yapan Guterres, Kıbrıs’taki iki tarafın yanı sıra garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık ile BM temsilcilerinin katılacağı yeni bir 5+1 toplantısı düzenlenmesi konusunda mutabakata varıldığını duyurdu.
Guterres, tüm taraflardan toplantıya katılım konusunda onay aldığını belirterek, hazırlık sürecinin tamamlanmasının ardından görüşmenin tarih ve yerinin açıklanacağını ifade etti.
Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık, 1960 yılında Kıbrıs’ın bağımsızlığını kazanmasının ardından adadaki anayasal düzeni korumak amacıyla garantör ülke statüsünü üstlenmişti.
Tarafların çözüm önerileri farklı
Kıbrıs Cumhuriyeti yönetimi, çözüm için iki bölgeli ve iki toplumlu federasyon modelini savunmayı sürdürüyor. Kıbrıslı Türklerin lideri Tufan Erhürman ise müzakerelerin yeniden başlaması için öncelikle karşılıklı güven ortamının oluşturulması gerektiğini vurguluyor ve adanın yeniden birleşmesini destekleyen bir yaklaşım sergiliyor.
Buna karşılık Türkiye, iki devletli çözüm tezini koruyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar ile yaptığı son görüşmede, kalıcı çözümün adadaki iki devletin yan yana varlığına dayandığını yineleyerek Kıbrıs Türk halkı için “egemen eşitlik” ve “eşit uluslararası statü” taleplerini tekrarladı.
Kıbrıs’ta 52 Yıllık Bölünmüşlük
Kıbrıs, 1974 yılından bu yana fiilen ikiye bölünmüş durumda. Aynı yıl Yunanistan destekli darbenin ardından Türkiye adaya askeri harekât düzenlemiş ve kuzey kesimini kontrol altına almıştı.
1976 yılında Kıbrıs Türk Federe Devleti kurulurken, 15 Kasım 1983’te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilan edildi. KKTC, uluslararası alanda yalnızca Türkiye tarafından tanınıyor.
Adanın güneyindeki Kıbrıs Cumhuriyeti ise 1 Mayıs 2004 tarihinde Avrupa Birliği’ne tam üye oldu.
Yeni 5+1 görüşmelerinin, 2017 yılında başarısızlıkla sonuçlanan müzakere sürecinin ardından tarafları yeniden aynı masa etrafında buluşturması bekleniyor. Görüşmelerin, Kıbrıs sorununda uzun süredir devam eden çıkmazın aşılması açısından önemli bir diplomatik fırsat olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
