Birleşmiş Milletler (BM), İran’da süren savaşın küresel ölçekte ciddi ekonomik ve insani sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Kuruma göre, çatışmalar nedeniyle ortaya çıkan yakıt ve gübre krizi, dünya genelinde 30 milyondan fazla insanı yoksulluğa sürükleyebilir.
BM Kalkınma Programı’nın (UNDP) başındaki Alexander De Croo, krizin etkilerinin özellikle tarım ve gıda üretimi üzerinden hissedileceğini belirtti. De Croo, Hürmüz Boğazı’nın savaş nedeniyle kapanmasının, küresel gübre tedarikini ciddi şekilde aksattığını vurguladı.
Gıda krizi kapıda
Dünya genelinde kullanılan gübrenin önemli bir kısmı Ortadoğu’da üretiliyor ve bunun yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor. Bu hattaki kesintiler, tarımsal üretimi düşürerek hasat gelirlerini azaltıyor ve gıda fiyatlarını yukarı çekiyor.
De Croo’ya göre gıda güvensizliği önümüzdeki aylarda zirveye ulaşabilir. Çatışmalar sona erse bile ekonomik etkilerin uzun süre devam etmesi bekleniyor.
Küresel ekonomi de darbe alıyor
Uluslararası kuruluşlar da benzer uyarılar yapıyor. Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Gıda Programı, savaşın küresel gıda fiyatlarını artıracağına dikkat çekmişti. De Croo, krizin dünya ekonomik üretiminin yüzde 0,5 ila 0,8’ini ortadan kaldırdığını ifade etti.
Yardım kaynakları yetersiz kalabilir
Artan ihtiyaçlara rağmen insani yardım kaynaklarının sınırlı olduğuna dikkat çeken De Croo, bazı bölgelere destek verilemeyebileceğini söyledi. Özellikle Sudan, Gazze ve Ukrayna gibi kriz bölgelerinde ihtiyaçların hızla arttığı belirtiliyor.
BM’ye göre, İran savaşı sadece bölgesel bir çatışma değil; küresel gıda güvenliği, enerji arzı ve yoksulluk üzerinde derin etkiler yaratabilecek bir kriz haline gelmiş durumda.
