Orta Doğu’da günlerdir kırılgan şekilde devam eden ateşkes fiilen sona erdi. ABD Başkanı Donald Trump, İran bayraklı bir kargo gemisinin Umman Körfezi’nde Amerikan donanması tarafından durdurulduğunu ve kontrol altına alındığını açıkladı. Gelişme bölgede gerilimin yeniden yükselmesine yol açtı.
Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran bayraklı TOUSKA adlı kargo gemisinin ABD’nin uyguladığı deniz ablukasını aşmaya çalıştığını öne sürdü. Yaklaşık 275 metre uzunluğundaki geminin Umman Körfezi’nde ABD Donanması’na ait USS Spruance tarafından durdurulduğu bildirildi.
ABD Başkanı’nın açıklamasına göre Amerikan savaş gemisi, kargo gemisine önce durması yönünde uyarıda bulundu. Ancak İranlı mürettebatın bu çağrıya uymadığı iddia edildi. Bunun üzerine Amerikan gemisinin motor dairesini hedef alarak gemiyi hareketsiz bıraktığı belirtildi.
Trump, operasyonun ardından Amerikan deniz piyadelerinin gemiye çıktığını ve geminin şu anda ABD güçlerinin gözetimi altında olduğunu söyledi. Gemide bulunan yükün incelenmeye başlandığı ve detaylı bir soruşturma yürütüldüğü ifade edildi. Washington yönetimi ayrıca TOUSKA isimli geminin geçmişte yasa dışı faaliyetler nedeniyle ABD Hazine Bakanlığı’nın yaptırım listesinde yer aldığını da öne sürdü.
Yaşanan olay, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimi yeniden artırdı. Küresel petrol taşımacılığının önemli bir bölümü bu boğazdan geçtiği için bölgede yaşanabilecek askeri bir kriz enerji piyasalarını doğrudan etkileyebiliyor.
Öte yandan Amerikan basınında yer alan analizler, Washington yönetiminde de ciddi bir endişe bulunduğunu ortaya koyuyor. ABD’nin önde gelen gazetelerinden The Wall Street Journal, Trump yönetiminin İran krizi sırasında kamuoyuna sert mesajlar verirken Beyaz Saray’da savaşın siyasi ve ekonomik sonuçları konusunda yoğun tartışmalar yaşandığını yazdı.
Gazeteye göre Trump, özellikle geçmişte yaşanan İran Rehine Krizi gibi bir tablonun kendi yönetimi döneminde tekrar yaşanmasından endişe ediyor. Ayrıca savaşın uzaması halinde petrol fiyatlarının yükselmesi, yaklaşan seçimler ve Amerikan askerî kayıpları gibi risklerin Beyaz Saray’da dikkatle değerlendirildiği belirtiliyor.
Haberde, Washington yönetiminin bir yandan askeri baskıyı sürdürürken diğer yandan diplomatik çözüm arayışlarını da tamamen terk etmediği ifade edildi. Özellikle Pakistan üzerinden yeni müzakere kanallarının açılması ihtimalinin değerlendirildiği belirtiliyor.
ABD’nin İran gemisine el koyması, zaten hassas dengeler üzerinde ilerleyen Orta Doğu’daki krizi yeniden alevlendirebilecek bir gelişme olarak görülüyor. Uzmanlar, önümüzdeki günlerde Washington ve Tahran’dan gelecek yeni açıklamaların bölgedeki gerilimin yönünü belirleyeceğini ifade ediyor.
