ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Türkiye’ye F-35 savaş uçaklarının teslim edilmesinin S-400 hava savunma sistemi sorununa çözüm bulunmasına bağlı olduğunu söyledi. Rubio, ABD yasalarının teslimatın önünde engel oluşturduğunu belirterek, mevcut koşullar değişmediği sürece uçakların Türkiye’ye verilemeyeceğini vurguladı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Yunanistan’ın başkenti Atina’ya yaptığı ziyaret sırasında Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi ve Ankara-Washington hattındaki savunma ilişkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. DW Türkçe’nin aktardığına göre Rubio, Yunan gazetesi Kathimerini’ye verdiği röportajda, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye F-35 teslimatı yapılabileceğine yönelik açıklamalarını değerlendirdi.
Trump’ın, Türkiye’nin ödemesini yaptığı uçakların teslim edilmesini istediğini belirten Rubio, buna karşın yasal engellerin henüz aşılmadığını ifade etti.
Rubio: Yasal koşullar yerine getirilmeli
Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını teslim alabilmesi için öncelikle Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle ortaya çıkan sorunun çözülmesi gerektiğini belirten Rubio, ABD Kongresi tarafından kabul edilen yasaların teslimata katı koşullar getirdiğini söyledi.
Rubio, Türkiye için ödemesi daha önce yapılmış iki uçak bulunduğunu belirterek, teslimatın yakın gelecekte gerçekleşmesini beklemediğini dile getirdi.
ABD’li Bakan, konuya ilişkin açıklamasında, mevcut yasal koşullar karşılanmadığı sürece uçakların teslim edilemeyeceğini vurguladı. Türkiye tarafının sorunun farkında olduğunu ve çözüm arayışlarını sürdürdüğünü belirten Rubio, farklı seçeneklerin değerlendirilebileceğini ancak meselenin henüz çözüme kavuşmadığını kaydetti.
Türkiye, S-400 alımı nedeniyle F-35 programından çıkarılmıştı
Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemlerini satın almasının ardından ABD’nin F-35 savaş uçağı programından çıkarılmıştı. Washington yönetimi, S-400 sistemlerinin F-35 teknolojisi ve güvenliği açısından risk oluşturduğu gerekçesiyle Ankara’ya karşı yaptırım ve kısıtlama politikası uygulamıştı.
ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında Türkiye’ye uygulanan yaptırımlar ve savunma iş birliğine ilişkin yasal kısıtlamalar, iki ülke arasındaki ilişkilerin önemli gündem maddeleri arasında yer almaya devam ediyor.
Trump’ın Türkiye’ye F-35 teslimatı konusunda olumlu mesajlar vermesine rağmen Rubio’nun açıklamaları, siyasi iradenin tek başına yeterli olmayacağını ve yasal engellerin aşılmasının gerektiğini ortaya koydu.
Rubio’dan Türkiye-Yunanistan gerilimi açıklaması
Rubio, Atina ziyareti sırasında Türkiye ile Yunanistan arasında Ege Denizi veya Kıbrıs üzerinden yaşanabilecek olası bir krize ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.
İki ülkenin NATO müttefiki olduğunu hatırlatan Rubio, aralarında ciddi bir çatışma yaşanmasının hiçbir tarafın çıkarına olmayacağını söyledi. Böyle bir senaryonun gerçekleşmesini akıl almaz bulduğunu belirten ABD’li Bakan, Türkiye ile Yunanistan arasında büyük bir krizin yaşanmasına izin verilemeyeceğini ifade etti.
Yunanistan’ı güçlü ve örnek bir NATO müttefiki olarak nitelendiren Rubio’nun ziyareti sırasında iki ülke arasında savunma, terörle mücadele ve enerji tedariki gibi alanlarda stratejik iş birliğinin geliştirilmesi konusunda da uzlaşı sağlandı.
F-35 sürecinde gözler Ankara-Washington hattında
Rubio’nun açıklamaları, Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını yeniden teslim alabilmesi için S-400 meselesinin çözümünün belirleyici olmaya devam ettiğini gösteriyor. Trump’ın olumlu yaklaşımına rağmen ABD yasalarından kaynaklanan kısıtlamaların sürmesi, sürecin kısa vadede sonuçlanmasını zorlaştırıyor.
Türkiye ile ABD arasında olası bir çözümün hangi seçenekler üzerinden şekilleneceği ve S-400 sorununa nasıl bir formül bulunacağı ise belirsizliğini koruyor.
