Taşkent — Özbekistan Silahlı Kuvvetleri, Çin menşeli uzun, orta ve kısa menzilli hava savunma sistemlerini kapsayan entegre bir canlı atış tatbikatı gerçekleştirdi. Tatbikat, çok katmanlı hava savunma konsepti çerçevesinde farklı irtifa ve menzillerdeki hava tehditlerine karşı eş zamanlı angajman senaryolarını içerdi.
Entegre hava savunma tatbikatı
Tatbikat kapsamında üç farklı Çin yapımı sistem birlikte kullanıldı: uzun menzilli FD-2000B, orta menzilli KS-1C ve kısa menzilli FM-90. Senaryolarda hava hedeflerinin tespiti, takibi ve imhasına yönelik aşamalar canlı atışlarla icra edildi.
Yayımlanan görüntülere göre faaliyet, tek tek sistemlerin performansından ziyade sistemler arası koordinasyon ve katmanlı savunma yapısının etkinliğini test etmeye odaklandı. Bu kapsamda FD-2000B uzun menzilli önleme görevlerini üstlenirken, KS-1C orta irtifadaki hedeflere karşı konuşlandırıldı. FM-90 ise alçak irtifada seyreden hava araçları ve mühimmatlara karşı yakın hava savunma unsuru olarak görev yaptı.
İhraç konfigürasyonları ve teknik sınırlar
Askerî ve teknoloji analisti Shahryar Pasandideh, Çin’in genellikle Halk Kurtuluş Ordusu envanterindeki sistemlerin ihracata özel veya teknik olarak kısıtlanmış sürümlerini sunduğunu belirtiyor. Özbekistan tarafından kullanılan hava savunma sistemlerinin de Çin’in standart savunma ihracat politikalarıyla uyumlu konfigürasyonlara sahip olduğu değerlendiriliyor.
FD-2000B; uçaklar, seyir füzeleri ve çeşitli hava hedeflerine karşı uzun menzilli angajman için tasarlanırken, KS-1C radar güdümlü önleyicilerle orta menzil hava savunması sağlıyor. FM-90 sistemi ise alçak irtifada uçan hava araçları ile hassas güdümlü mühimmatlara karşı kritik tesislerin ve birliklerin korunmasını amaçlıyor.
Bölgesel denge ve Çin’in savunma ihracatı
Pasandideh’e göre gelişmiş hava savunma sistemlerinin ihracatı, Pekin açısından hem itibar hem de güvenlik riskleri barındırıyor. Hassas teknolojiler doğrudan paylaşılmasa bile, bu tür sistemlerin tatbikatlarda aktif olarak kullanılması yabancı istihbarat servislerinin dikkatini çekebiliyor.
Son yıllarda Çin, Rusya veya Batılı tedarikçilere alternatif arayan ülkeler için kısa, orta ve uzun menzili kapsayan entegre hava savunma çözümleri sunan önemli bir aktör hâline geldi. Özbekistan’ın gerçekleştirdiği bu tatbikat ise Taşkent yönetiminin; uçaklar, insansız hava araçları ve seyir füzeleri dâhil olmak üzere farklı tehditlere karşı çok katmanlı ve entegre bir hava savunma ağı kurma hedefini ortaya koyuyor.
